Ezweni eligcwele intuthuko kwezobuchwepheshe kanye nokuxhumana, kuyacasula ukuthola ukuthi abantu abaningi emhlabeni wonke basalwela ukuthi amazwi abo azwakale kahle. Kodwa-ke, kunethemba loshintsho, ngenxa yemizamo yezinhlangano ezifana ne-United Nations (ONU). Kule bhulogi, sihlola umthelela nokubaluleka kwezwi, kanye nendlela i-ONU ebanika ngayo amandla abangenalo izwi ngokubhekana nokukhathazeka kwabo nokulwela amalungelo abo.
Incazelo yomsindo:
Umsindo uyingxenye ebalulekile yobuntu kanye nokuveza imizwa. Uyindlela esidlulisela ngayo imibono yethu, izinto ezisikhathazayo kanye nezifiso zethu. Emiphakathini lapho amazwi ethulwa khona noma enganakwa, abantu ngabanye kanye nemiphakathi abanayo inkululeko, ukumelwa kanye nokufinyelela ubulungiswa. Ngokuqaphela lokhu, i-ONU ibilokhu ihamba phambili ezinhlelweni zokukhulisa amazwi amaqembu ahlukunyezwe emhlabeni jikelele.
Imizamo ye-ONU yokunika amandla abangenalo izwi:
I-ONU iyaqonda ukuthi ukuba nelungelo lokukhuluma nje akwanele; kumele futhi kube nelungelo lokukhuluma. Kubalulekile futhi ukuqinisekisa ukuthi la mazwi ayazwakala futhi ayahlonishwa. Nazi ezinye zezinyathelo ezibalulekile i-ONU ezithathayo ukusiza abangenalo izwi:
1. UMkhandlu Wamalungelo Abantu (i-HRC): Lo mzimba ngaphakathi kwe-ONU usebenza ukukhuthaza nokuvikela amalungelo abantu emhlabeni wonke. IKhomishini Yamalungelo Abantu ihlola isimo samalungelo abantu emazweni angamalungu ngokusebenzisa indlela ye-Universal Periodic Review, inikeza ipulatifomu yezisulu kanye nabameleli bazo yokuveza ukukhathazeka nokuphakamisa izixazululo.
2. Imigomo Yentuthuko Eqhubekayo (SDGs): I-ONU isungule iMigomo Yentuthuko Eqhubekayo eyi-17 yokuqeda ubumpofu, ukungalingani kanye nendlala ngenkathi ikhuthaza ukuthula, ubulungiswa kanye nenhlalakahle yabo bonke. Le migomo inikeza uhlaka lwamaqembu ahlukunyeziwe ukuze athole izidingo zawo futhi asebenzisane nohulumeni nezinhlangano ukubhekana nalezi zidingo.
3. I-UN Women: Le nhlangano isebenzela ukulingana ngokobulili kanye nokunika amandla abesifazane. Isekela izinhlelo ezikhulisa amazwi abesifazane, zilwe nodlame olusekelwe ngokobulili futhi ziqinisekise amathuba alinganayo kwabesifazane kuzo zonke izici zokuphila.
4. I-United Nations Children's Fund: I-United Nations Children's Fund igxile emalungelweni ezingane futhi izibophezele ekuvikeleni nasekukhuthazeni inhlalakahle yezingane emhlabeni wonke. Ngohlelo Lokubamba Iqhaza Kwezingane, inhlangano iqinisekisa ukuthi izingane zinezwi ezinqumweni ezithinta izimpilo zazo.
Umthelela kanye namathemba esikhathi esizayo:
Ukuzibophezela kwe-ONU ekunikezeni izwi kwabangenalo izwi kube nomthelela omkhulu, kushukumisa ushintsho oluhle emiphakathini emhlabeni jikelele. Ngokunika amandla amaqembu ahlukunyezwe futhi akhulise amazwi awo, i-ONU ikhuthaza ukunyakaza komphakathi, idala imithetho futhi iphonsela inselelo izindinganiso ezindala. Kodwa-ke, izinselelo zisekhona futhi kudingeka imizamo eqhubekayo ukuze kugcinwe intuthuko efinyelelwe.
Kusukela manje, ubuchwepheshe bungadlala indima ebalulekile ekwandiseni amazwi avame ukunganakwa. I-ONU kanye namazwe angamalungu ayo kumele basebenzise amapulatifomu edijithali, izinkundla zokuxhumana kanye nemikhankaso yabantu abavamile ukuqinisekisa ukufakwa kanye nokufinyeleleka kwabo bonke, kungakhathaliseki ukuthi bakuphi indawo noma isizinda sezomnotho.
Ekuphetheni:
Umsindo uyindlela abantu abaveza ngayo imicabango yabo, izinkathazo zabo, namaphupho abo. Imizamo ye-ONU iletha ithemba nentuthuko emiphakathini ehlukunyeziwe, okufakazela ukuthi isenzo esihlangene singanika amandla abangenalo izwi. Njengezakhamuzi zomhlaba wonke, sinomthwalo wemfanelo wokusekela le mizamo futhi sifune ubulungiswa, ukumelwa okulinganayo kanye nokubandakanywa kwabo bonke. Manje sekuyisikhathi sokuqaphela amandla ezwi futhi sihlangane ukuze sinike amandla abangenalo izwi.
Isikhathi sokuthunyelwe: Septhemba 14-2023
